Gloeilampen – hoe spaarzaam licht werkt

lamp_bright.pngDe gloeilamp gaat eindelijk de ban in. Logisch, want het is zo’n beetje de domste manier van verlichten. We moeten met zijn allen aan de spaarlamp. Laten we de lampen eens op een rijtje zetten.

De gloeilamp werkt net als een elektrische kachel: stuur veel stroom door een draad en de draad gaat gloeien. Stuur er nog meer doorheen en de draad geeft licht. En warmte, véél warmte. Een gloeilamp geeft 95% warmte en 5% licht.

Een spaarlamp is een opgerolde TL-balk. In eenTL-balk word de stroom niet door een draad, maar door een buis met gas gestuurd. Dat gas gaat ook licht geven — onzichtbaar licht, dat wel. Een dunne laag fosfor aan de binnenkant van de buis maakt er zichtbaar licht van. Het rendement van een spaarlamp is 20% tot 30%. Zie: WikiPedia

Ten slotte is er de LED-lamp. De werking hiervan is moeilijk uit te leggen, maar is gebaseerd op dezelfde techniek waarmee computers, chips en zonnecellen gemaakt worden: de halfgeleidertechniek. De LED-lampen zijn voorlopig nog niet zo efficiënt als de als de beste spaarlamp, maar hier zijn heel snel enorme verbeteringen te verwachten. Een heel belangrijk voordeel van de LED-lamp is dat het licht te richten is en dat je dus alleen licht hebt, waar je het nodig hebt. Zie WikiPedia en ook een artikel elders in dit blog.

Er zijn echter ook wel wat tegengeluiden te horen. Zo bevat de spaarlamp een kleine, maar belangrijke, hoeveelheid kwik, zodat de lamp bij het klein chemisch afval moet na gebruik. Belangrijker argument is dat veel mensen het licht niet prettig vinden: de kleuren kloppen niet, het is vermoeiend licht en het licht is ongezellig. Ook word de levensduur van de lamp beperkt wanneer hij te vaak aan- en uitgeknipt word of wanneer het in een te krappe fitting wordt toegespast. Het meest intrigerende argument: het “verlies” van 95% warmte is in Nederland meestal geen verlies: wanneer het donker wordt, gaat in Nederland meestal ook de verwarming aan! De gloeilamp neemt dus een een deel van het werk van de kachel op zich.

Reden genoeg om toch maar niet voor een verbod te pleiten? Mischien een enorme eco-tax erop? Moeten we binnenkort gloeilampen vanuit België smokkelen – al dan niet verstopt een partij vuurwerk? Laat je mening horen!

Advertenties

8 Responses to Gloeilampen – hoe spaarzaam licht werkt

  1. bramreem schreef:

    Nog steeds nemen gloeilampen in de winkels veel meer schapruimte in dan spaarlampen. Dit zal betekenen dat ze ook veel meer worden verkocht. (Sommige supermarkten hebben zelfs alleen maar gloeilampen.) Vreemd is dat, gezien het financiële voordeel van spaarlampen. Het is wel een investering die zich maar geleidelijk terugverdient, maar zo groot is deze investering nou ook weer niet.
    Een uitzondering op het financiële voordeel vormen studentenhuizen e.d., waar de bewoners vaak geen eigen energierekening krijgen en waar bewoners door hun kortere woonduur niet profiteren van gemeenschappelijke investeringen. Maar dit is een minderheid van de Nederlandse huishoudens.
    Ook ik heb, toen ik nog met anderen een woning deelde, het huis niet volledig bespaarlampt. Nu ik naar een eigen woning ben verhuisd, ben ik volledig overgegaan op spaarlampen.

    Sinds Australië als eerste land een gloeilampverbod aankondigde, zijn ook de tegengeluiden tegen spaarlampen in opkomst. Het verbaast me dat de voorstanders hier nauwelijks op ingaan. Deden ze dit wel, dan zou dit hun geloofwaardigheid vergroten. Kunnen de giftige stoffen probleemloos verwijderd worden na inzameling als klein chemisch afval? Hoe groot is de kans dat de lampen bij het verkeerde afval terechtkomen? Hoe zit het met de productie van de lampen?

    Dat spaarlampen ‘akelig’ licht geven, heb ik ook wel eens gehoord van familie, maar het is volgens mij achterhaald, moderne spaarlampen lijken nauwelijks nog op tl-buizen. Ik heb zelfs het gevoel dat spaarlamplicht juist ‘warmer’ is dan gloeilamplicht, omdat gloeilampen meteen helder beginnen te stralen, terwijl spaarlampen traag op gang komen en gelig beginnen. Ik moet erbij zeggen dat ik niet erg gevoelig schijn voor verlichtingssfeer.

    De traagheid van spaarlampen is natuurlijk ook een nadeel: vooral bij beginnende schemer duurt het een poos voor je er wat aan hebt. Maar ach, zo erg is dat niet.
    Grappig is dat spaarlampen ook traag zijn bij het uitgaan: een nachtkastlampje blijft nog een poos nagloeien. Misschien een aardig alternatief voor de slaaplichtjes voor kinderen die bang zijn in het donker!

    Mijn nachtkastlampje steekt trouwens een stuk onder de lampekap uit, door de motor tussen fitting en lichtgevend deel. Er zullen wel niet veel mensen zijn die hier genoegen mee nemen.

    Een belangrijke vraag is of spaarlampen wel de beloofde langere leeftijd halen. Ik heb wel eens klachten gehoord over spaarlampen die steeds maar stuk gingen. Bij mij heeft één lamp het binnen een jaar begeven. Deze zal het gemiddelde naar beneden halen. Ik ben ermee terug naar de Hema gegaan, maar helaas bleek ik net van deze lamp het bonnetje niet meer te hebben. Bonnetje bewaren bij je waardepapieren dus!

    De startmotors van spaarlampen zijn van oudsher slecht bestand tegen veelvuldig aan- en uitdoen. Volgens Milieu Centraal kunnen sommige spaarlampen daar tegenwoordig beter tegen. Bij de Hema-lampen staat echter niet aangegeven of de lampen tot deze categorie behoren.

    Er zijn ook geruchten dat spaarlampen niet geschikt zijn voor vochtige ruimtes zoals de badkamer.

    Dat de warmteproductie van een gloeilamp ook positieve kanten heeft, klinkt curieus maar is juist. Bij de berekening van de wamrtebalans en de verwarmingsbehoefte van een woning moet je ook rekening houden met de warmte die de bewoners zelf (met hun lichaamswarmte) en hun apparaten produceren. Het boek ‘Toegepaste energietechniek II’ geeft een voorbeeld van een woning waarin deze post gemiddeld 920 W oplevert, waarvan 40% = 368 W in de woning terechtkomt. De verwarmingsbehoefte van deze woning tijdens het stookseizoen blijkt 345 W te zijn.

    Elektriciteit is echter niet een heel goede warmtebron (een elektrische kachel gebruik je ook alleen als er geen andere optie is), en een nadeel van ‘gloeilampwarmte’ lijkt me dat deze niet altijd op de plek is waar je warmte nodig hebt (plafondverwarming?). En het argument gaat alleen op op de momenten dát je warmte nodig hebt. In een goed geïsoleerd huis is dat niet vaak.

    Uit dit voorbeeld blijkt trouwens ook, dat verlichting maar een klein aandeel heeft in de totale energiekosten van een woning. Dus waar hebben we het eigenlijk over? 😉

  2. mvdv schreef:

    Ik vind het laatste argument toch behoorlijk intrigerend: het doet namelijk opgeld voor zo’n beetje alles in huis. Verlichting draagt bij mijn weten 20% bij aan het huishoudelijk elektriciteitsverbruik. Dat is toch niet gering en erg makkelijk te beïnvloeden. Als we die 20% kunnen terugbregen tot 10% is er alweeer heel wat gewonnen. Accoord, in termen van energieverbruik win je 1% of zo, maar procenten sprokkelen is onvermijdbaar en nuttig.

  3. Janssens André schreef:

    Toen ik nog op school was, in de jaren 1955-1962 ongeveer kregen wij tijdens de cursus elektriciteit ook een paar lessen over verlichting.Er werd toen gesproken over licht hebben op die plaAts5EN° waar je het nodig hebt én besparingen aan verwarmingskosten.
    De oplossing was toen: zet lampen daar waar je ze nodig hebt; bvb. als je in een zetel zit om te lezen zet dan achter die zetel een staanlamp die over je hoofd heen op je boek schijnt.Je hebt dan twee voordelen;nl; goed licht, daar waar je het nodig hebt én aangenaam warm op de plaats waar je bent.Je kan dan de algemene verwarming bvb op 16 graden zetten.Wanneer ik aan de tafel zit in de leefkamer dan steek ik de grote luchter aan die 6 lampen van 60W heeft.Ik kan je verzekeren dat ik na een uur te veel warmte heb;

  4. bob schickendantz schreef:

    Het is allemaal veel te radicaal. Mensen die hun licht sfeervol en naar het rood toe willen dimmen kunnen dat niet meer. In een garage, bedrijfsruimten, openbare verlichting en in stallen voor vee daar gaat het om goed zicht, daar is TL licht alsmede led-verlichting op zijn plaats, daar wordt het ook gebruikt maar wij zijn geen vee. Natuurlijk zijn er vele ruimten in huis die vanwege het energieverbruik beter zuinig verlicht kunnen worden maar om op de sfeer in te grijpen door gloeilampen te verbieden is opdringerig radicaal. Er wordt steeds meer ingegrepen op de prive levenssfeer van de mens, met name thuis in de beslotenheid van het gezin. Koeien hebben er geen probleem mee maar wij moeten het sfeervol kunnen houden in huis.

  5. mvdv schreef:

    Ach, wee wiet krijgen koeien net zo’n hoofdpijn, eh sorry, KOPpijn, van spaarlampen als ik…

  6. […] “De gloeilamp werkt net als een elektrische kachel: stuur veel stroom door een draad en de draad gaat gloeien. Stuur er nog meer doorheen en de draad geeft licht. En warmte, véél warmte. Een gloeilamp geeft 95% warmte en 5% licht.” (jongeren milieu actief) […]

  7. bart schreef:

    super man

  8. Kees schreef:

    Tegenwoordig zie je met de warme ledlampen het verschil gelukkig bijna niet meer, bovendien zijn ze duurzamer en gaan ze langer mee..als de spaar- of gloeilamp kapot is, draaien wij er een ledlamp in thuis!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: